Υπόμνημα στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής

01/27/2010


«Σ΄ αυτό το θαυμάσιο σκηνικό
παίζεται ένα άθλιο έργο»
Γιάννης Τσαρούχης


ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Ευχαριστούμε τον Πρόεδρο και τα Μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος του Ελληνικού Κοινοβουλίου για την σημερινή πρόσκληση.

Η Κίνηση Ενεργών Πολιτών και Συλλόγων για την σωτηρία του Ιστορικού Κέντρου αποδίδει ιδιαίτερη αξία στην συνεδρίαση σας αυτή, την αφιερωμένη στο Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας. Mετά από πέντε χρόνια συνεχών αγώνων, ως πολίτες και συλλογικά όργανα, είναι η πρώτη φορά που ένας φορέας της πολιτείας , ευαισθητοποιήθηκε γι΄ αυτό το μεγάλο ζήτημα και μας κάλεσε να εκφέρουμε τις απόψεις μας.

Στις 20 Ιανουαρίου, οι Σύλλογοι Μέγας Αλέξανδρος για τον Κεραμεικό, Γκάζι και Ρουφ, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Παναθήναια για του Ψυρρή, ο Σύλλογος κατοίκων και επαγγελματιών ‘Τα Εξάρχεια’ ο Σύλλογος κατοίκων Ακαδημία Πλάτωνος, η Επιτροπή πρωτοβουλίας κατοίκων Πλάκας για τις ομώνυμες περιοχές παρουσίασαν τα σοβαρά προβλήματα των περιοχών του ιστορικού κέντρου και ελπίζουμε ότι η Επιτροπή σας θα τα αναδείξει και θα βοηθήσει στην λύση τους. Η δική μας παρέμβαση σήμερα και το Υπόμνημα που σας καταθέτουμε αφορά στην πλέον υποβαθμισμένη περιοχή του Ιστορικού Κέντρου, στην καρδιά του, που περικλείεται από τις οδούς, Αθηνάς, Ερμού, Πειραιώς, Αγίου Κωνσταντίνου και τη πλατεία Ομονοίας .

Α. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

Το Ιστορικό Κέντρο είναι σήμερα μια περιοχή που καταρρακώνει τον αυτοσεβασμό μας και αποτελεί αιτία εθνικής ντροπής .
Εκθέτει τις κυβερνήσεις που μετά το 2004 παρέδωσαν την καρδιά της πρωτεύουσας στα οργανωμένα κυκλώματα ναρκωτικών, πορνείας, παρα-εμπορίου και εκμετάλλευσης παράνομων μεταναστών.
Εκθέτει εσάς ως Εθνική αντιπροσωπεία, γιατί ενώ νομοθετείτε και ελέγχετε τις κυβερνήσεις ανέχεστε σε ένα τέταρτο απόσταση με τα πόδια από την Βουλή, να λειτουργεί απροκάλυπτα ένα γκέτο απόλυτης ανομίας
Εκθέτει τον Δήμο Αθηναίων που εθελοτυφλεί, και υποδέχεται μεγαλοπρεπώς τους ξένους καλεσμένους του, σε απόσταση αναπνοής από την βρωμιά, την ασχήμια και την ανθρώπινη αθλιότητα
Εύλογα τίθεται το ερώτημα εάν αποτελεί πολιτική επιλογή , το ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας να μετατραπεί σε υπαίθριο τεκέ και χώρο μαζικής εναπόθεσης των πάσης φύσεως «αποβλήτων» αυτής της πόλης.
Εάν είναι έτσι, να μας το πουν οι αρμόδιοι για να αποχωρήσουμε όπως πολλοί άλλοι, με ένα βαθύ αίσθημα ήττας, όχι μόνο σε ατομικό επίπεδο, για την επιλογή μας να ζήσουμε και να εργαστούμε στο ιστορικό κέντρο, αλλά με το αίσθημα μιας βαριάς ήττας για τους Αθηναίους και τους Έλληνες, που δεν μπόρεσαν να προστατέψουν την καρδιά της πρωτεύουσας, με το μέγιστο ιστορικό φορτίο και το μεγάλο αναπτυξιακό δυναμικό.
Εάν πάλι πρόκειται για ένα ακόμη παροδικό κακό που μας κληροδότησε η πολιτική laissez faire των τελευταίων χρόνων της κυβέρνησης και του Δήμου, τότε ας ακολουθήσουμε χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση το παράδειγμα, άλλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών, στις οποίες μετά από μια φάση υποβάθμισης, τα ιστορικά τους κέντρα αναγεννήθηκαν (όπως το Marais στο Παρίσι), αντί να καταλήξουν σε τριτοκοσμικές καταστάσεις, όπως το ιστορικό κέντρο της Αθήνας .

Μερικές πρόσθετες διαπιστώσεις :

Διαπίστωση 1η
Μέχρι το 2004, το ιστορικό κέντρο, ήταν μια πολλά υποσχόμενη περιοχή, στην οποία έπνεε άνεμος δημιουργικής αναγέννησης για όσους ενδιαφέρονται και αγαπούν αυτή την πόλη και τις εναλλακτικές δυνατότητες της. Μια περιοχή που διατηρούσε τα χαρακτηριστικά της, – παραδοσιακό εμπόριο, παλαιοί κάτοικοι, ενσωματωμένοι μετανάστες- δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα «καβαφική», που συνδύαζε παράδοση και νεανική αντισυμβατικότητα και στην οποία, από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 εγκαθίστανται σταδιακά αίθουσες τέχνης, αρχιτεκτονικά γραφεία, ποικίλες νέες σύγχρονες υπηρεσίες και ανακαινισμένα πρωτοποριακά ξενοδοχεία, όπως το Fresh Hotel.
Με το τέλος των ολυμπιακών αγώνων, αντί το κίνημα αναβίωσης του ιστορικού κέντρου να ενισχυθεί με έργα υποδομής και ρυθμίσεις, άρχισε η αντίστροφη ραγδαία υποβάθμιση του. Με την εγκατάσταση του κέντρου απεξάρτησης ναρκομανών (ΟΚΑΝΑ) τον Σεπτέμβριο του 2004 στην οδό Σοφοκλέους, η περιοχή μετετράπηκε σε χρόνο ρεκόρ, σε διημερεύον και διανυκτερεύον κέντρο διακίνησης και χονδρικής εμπορίας ναρκωτικών και παράλληλα σε άτυπο κέντρο μαζικής υποδοχής μεταναστών, με όλα τα γνωστά παράγωγα προβλήματα ανομίας και ανασφάλειας, με την εκούσια ή ακούσια συνενοχή ή τουλάχιστον ανοχή των αρμοδίων.

Διαπίστωση 2η
Η υποβάθμιση του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας έχει αγγίξει τα όρια μιας σχεδόν μη αναστρέψιμης πραγματικότητας. Δεν πρόκειται μόνο για την Πολεοδομική και αρχιτεκτονική του υποβάθμιση, την καταστροφή της φυσιογνωμίας του, με την εκδίωξη του παραδοσιακού εμπορίου, και την γκετοποίηση εξαιτίας της μαζικής παρουσίας ανέργων λαθρομεταναστών. Πρόκειται συγχρόνως για την εγκατάσταση παράνομων δραστηριοτήτων , που ενέχουν για τους κατοίκους και τους επαγγελματίες της περιοχής, κινδύνους για την ασφάλεια και Αναφερόμαστε στην εμπορία και χρήση ναρκωτικών, και στη μετατροπή πολυόροφων κτιρίων γραφείων σε υπνωτήρια παράνομων μεταναστών με απαράδεκτες συνθήκες υγιεινής, και στη μετατροπή ορόφων κτιρίων σε αποθήκες του κινέζικου εμπορίου χωρίς να εξασφαλίζεται η στατική επάρκεια και η πυρασφάλεια.

Διαπίστωση 3η
Σήμερα στην περιοχή έχει εγκατασταθεί ο φόβος της ανασφάλειας στην καθημερινή ζωή και τις εμπορικές συναλλαγές, η βρωμιά και η ασχήμια, με αποτέλεσμα να κλείνουν παραδοσιακά μαγαζιά και να αποχωρούν οι νέοι οικιστές, αυτοί που πίστεψαν στο ιστορικό κέντρο. Αυτό που η εναλλακτική Αθήνα φαντασιώθηκε και απολάμβανε μερικά χρόνια πριν, σήμερα οριοθετείται ως τέλος εποχής.
Μερικά παραδείγματα : η Gallery Ξίππας (Αθήνα-Παρίσι ) εγκαταστάθηκε το 1998 και αποχώρησε το 2009, το γνωστό κέντρο μουσικών εκδηλώσεων μουσικής jazz και ethnic Guru, έκλεισε το 2009, η εταιρεία Warda (graphic, design, φωτογραφία κ.λ.π) μετακόμισε, το ξενοδοχείο Fresh φυτοζωεί, ενώ οι φοιτούντες στη Διπλάρειο Σχολή μειώθηκαν κατά 60% και σταμάτησαν να λειτουργούν τα τμήματα ηλεκτρολόγων και υδραυλικών.

Β. ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

Εάν πραγματικά η σημερινή κυβέρνηση, η ελληνική Βουλή και η μελλοντική δημοτική αρχή, προτίθενται να επέμβουν για τη διάσωση του ιστορικού κέντρου της Αθήνας, οι παρακάτω προϋποθέσεις κατά την γνώμη μας πρέπει να εξασφαλιστούν :

Προϋπόθεση 1η
Η Διάσωση του Ιστορικού Κέντρου της πρωτεύουσας να αναγνωριστεί ως εθνικής προτεραιότητας ζήτημα
Το ιστορικό κέντρο δεν είναι απλώς μια περιοχή με μνήμες για ρομαντικούς, αλλά μια εν δυνάμει σημαντική περιοχή της πρωτεύουσας, με σοβαρό κτιριακό απόθεμα, από τα λίγα που παραμένουν στην Αθήνα, μετά την επιδρομή της αντιπαροχής από την δεκαετία του ’60. Με αρχιτεκτονική ενδιαφέρουσα, τόσο από κτίρια νεοκλασικού τύπου του 19ου αιώνα, όσο και του εκλεκτικισμού των αρχών του 20ου αιώνα, καθώς και χαρακτηριστικά κτίρια της μοντέρνας αρχιτεκτονικής από τον μεσοπόλεμο ως την δεκαετία του ’60, υπήρξε πάντα το εμπορικό κέντρο της πρωτεύουσας και το παλαιότερο κομμάτι της . Θυμίζουμε ότι η οδός Αθηνάς και η Ομόνοια είναι ο δρόμος και η πλατεία, με θέα την Ακρόπολη, που διανοίχτηκαν κατ΄ εφαρμογή του πρώτου πολεοδομικού σχεδίου των Κλεάνθη Schaubert (1834).

Προϋπόθεση 2η
Να υπάρξει ισχυρή πολιτική βούληση.
Η κυβέρνηση με τη σύμφωνη γνώμη της αντιπολίτευσης και η Δημοτική Αρχή σαν σύνολο, να δεσμευτούν στην πράξη και να ενεργοποιηθούν για την διάσωση και την αναβίωση του ιστορικού κέντρου.
Θα συνεχίσουμε να πιέζουμε, και ζητάμε και από την Επιτροπή σας να συμπράξει σε αυτή μας την προσπάθεια, ώστε η σημερινή κυβέρνηση , η οποία δηλώνει ότι έχει τις καλλίτερες των προθέσεων και η μελλοντική Δημοτική Αρχή, να προχωρήσουν στις αναγκαίες δράσεις και ρυθμίσεις που θα σώσουν το ιστορικό κέντρο.
Η εμπειρία μας πάντως αυτά τα πέντε χρόνια από τις επαφές μας με τους «αρμοδίους» υπήρξε απολύτως αρνητική και απογοητευτική : Δεκάδες υπομνήματα και παραστάσεις στα Υπουργεία Δημόσιας Τάξης και Εσωτερικών (κ.κ.Πολύδωρα, Παυλόπουλο, Αιλιανό) στους αστυνομικούς διευθυντές δίωξης ναρκωτικών και του τοπικού τμήματος, στο υπουργείο Υγείας (κ.κ.Κακλαμάνη, Αβραμόπουλο), στον ΟΚΑΝΑ, κατέληξαν σε χαμένο χρόνο και κοροϊδία. Καθώς η κατάσταση στο ιστορικό κέντρο επιδεινωνόταν, θέτοντας ακόμη και ζητήματα σωματικής μας ακεραιότητας, από το 2008 και μετά , προσφύγαμε πλέον στη Δικαιοσύνη και στα ΜΜΕ.
Επισυνάπτουμε κατάλογο των διαχρονικών ενεργειών και προτάσεων μας
Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι οι συνάδελφοι σας κ. Κώστας Καρτάλης, κα Άννα Διαμαντοπούλου και ο κ. Σπύρος Κουβέλης μας συνέδραμαν με ερωτήσεις στον κοινοβουλευτικό έλεγχο και στις εισαγγελικές αρχές και είχαν παρουσία στις εκδηλώσεις μας . Ως μέλη της κυβερνητικής πλειοψηφίας σήμερα θα συνεχίσουν πιο δυναμικά.
Από την πλευρά της Αυτοδιοίκησης , παρά τις πολλαπλές μας παρεμβάσεις στους Δημάρχους Αθηναίων (κ.κ. Μπακογιάννη, Μπεχράκη, Κακλαμάνη), τους αντιδημάρχους και τη δημοτική Αστυνομία, αντιμετωπιστήκαμε σαν ενοχλητικοί, που τους χαλάμε την καλή εικόνα στα ΜΜΕ. Από την πλευρά της, η Νομαρχία Αθηνών, στα πλαίσια των ισχνών αρμοδιοτήτων της, ανταποκρίθηκε στα αδιέξοδα της περιοχής, με την έκδοση σχετικού πορίσματος που σας επισυνάπτουμε.

Προϋπόθεση 3η
Να δημιουργηθεί άμεσα συντονιστικό όργανο υψηλού πολιτικού κύρους και δυνατοτήτων, που θα καθορίσει την πολιτική και το Πρόγραμμα για τα ιστορικό κέντρο, θα κατανείμει τις ενέργειες του κάθε φορέα με βάση συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και θα παρακολουθεί την εφαρμογή του (παρόμοιο με αυτό της Διοίκησης έργων για τους ολυμπιακούς αγώνες).
Σήμερα οι αρμοδιότητες μεταξύ των συναρμόδιων Υπουργείων -Προστασίας του Πολίτη, Υγείας, Περιβάλλοντος, Υπουργείο Πολιτισμού – Τουρισμού- και του Δήμου Αθηναίων και δευτερευόντως της Νομαρχίας εμπλέκονται με τέτοιο τρόπο , ώστε να δημιουργούν άλλοθι για την απραξία τους και την μεταφορά ευθυνών. Πιθανόν ένα τέτοιο συντονιστικό όργανο σύμπραξης υπουργείων και Δήμου θα μπορούσε να προβλεφθεί και στις ρυθμίσεις του νέου Σχεδίου Καλλικράτης.
Προτείνουμε την αξιοποίηση από το Συντονιστικό όργανο, δύο υπαρχόντων φορέων, του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας (ΟΡΣΑ), επιτελικού χαρακτήρα και της ανώνυμης εταιρείας για την Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων (ΕΕΑΧΑ) εκτελεστικού κυρίως χαρακτήρα, της οποίας το αντικείμενο είναι φυσικό να επεκταθεί στο σύνολο του ιστορικού κέντρου. Οι δύο αυτοί φορείς θα μπορούσαν να αναλάβουν την εκπόνηση συνολικού προγράμματος και μελέτης ανασυγκρότησης του ιστορικού κέντρου της Αθήνας και την υλοποίηση των μεγάλων παρεμβάσεων .

Προϋπόθεση 4η
Στα όργανα που αποφασίζουν για το μέλλον της περιοχής , είναι αναγκαία η ενεργός συμμετοχή των πολιτών που εργάζονται και ζουν στο ιστορικό κέντρο και των επαγγελματιών. Κυρίως βέβαια πέρα από την εκπροσώπηση τους , πρέπει να εισακούγονται οι προτάσεις τους , που είναι προϊόν της καθημερινής εμπειρίας τους.
Παρά τα πολλά λόγια για την κοινωνία των πολιτών από τα κόμματα, τους πολιτικούς και τους άρχοντες της Αυτοδιοίκησης, η δική μας εμπειρία από την ελληνική πολιτική πραγματικότητα είναι απολύτως απογοητευτική.
Είναι ενδεικτικό ότι τα προβλήματα του ιστορικού κέντρου , μπήκαν σαν πρώτο θέμα στην πολιτική agenda, το 2009, μετά τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών, όταν σημαντικός αριθμός ψηφοφόρων μετακινήθηκε από την τότε κυβερνητική πλειοψηφία στο ΛΑΟΣ, με αφορμή το θέμα της μετανάστευσης. Εμείς οι ενεργοποιημένοι πολίτες και σύλλογοι, παρά τις συνεχείς παρεμβάσεις και προτάσεις μας, επί πέντε χρόνια, ποτέ δεν εισακουστήκαμε από την κυβέρνηση. Ακόμα πιο προκλητική ήταν η διαχρονική άρνηση του Δημάρχου να μας δεχτεί, ενώ στις δημόσιες παρεμβάσεις του, μας επεφύλασσε χαρακτηρισμούς που απάδουν της αξιοπρέπειάς μας ως πολιτών αυτής της πόλης (κερδοσκόποι, κουλτουριάρηδες, παρακρατικοί(!), απλώς και μόνο γιατί τολμήσαμε να διαμαρτυρηθούμε. (Επισυνάπτουμε κατάλογο διαχρονικών παρεμβάσεων στον νυν Δήμαρχο)

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Για μας που βιώνουμε μια δύσκολη και απεχθή καθημερινότητα , η παρουσία μας σήμερα εδώ, είναι για να κάνουμε σαφές ότι πλέον δεν αρκούν οι καλές προθέσεις, αλλά πρέπει να αρχίσουν να μπαίνουν σε εφαρμογή συγκεκριμένα μέτρα και πρωτοβουλίες για την διάσωση του ιστορικού κέντρου .
Καταλύτης βέβαια για την εφαρμογή των δικών μας ή άλλων συναφών προτάσεων, είναι να αποκατασταθεί το συντομότερο ,η έννομη τάξη στο κέντρο της Αθήνας, να απομακρυνθεί η εμπορία ναρκωτικών και η πορνεία και να ελεγχθεί η εξάπλωση του κινεζικού εμπορίου, που μετατρέπει την περιοχή σε Chinatown.

Τα προβλήματα του Ιστορικού Κέντρου επιγραμματικά συνοψίζονται :
– Ασυδοσία στις Χρήσεις γης και ευρύτατη παρανομία στην αδειοδότηση και λειτουργία καταστημάτων
– Υποβάθμιση μεγάλου αριθμού σημαντικών κτιρίων (κίνδυνοι φωτιάς, στατικής επάρκειας) και κατάληψη τους από παράνομες ή ημιπαράνομες δραστηριότητες (Ναρκωτικά-Λαθρομετανάστες Πορνεία κ.λ.π)
– Απομάκρυνση του καταναλωτικού κοινού και απαξίωση ολόκληρων εμπορικών δρόμων, με παραδοσιακά και ευρείας κατανάλωσης εμπορεύματα, , λόγω της αυξημένης παραβατικότητας , της επικρατούσας ανασφάλειας και ζητημάτων δημόσιας υγιεινής .
– Μαζική εγκατάλειψη της περιοχής από οικιστές και επαγγελματίες πάσης φύσεως (γκαλερί, αρχιτεκτονικά γραφεία, γραφικές τέχνες κ.λ.π.)
– Δυσλειτουργία στις πολιτιστικές δραστηριότητες που βρίσκονται στην περιοχή (Εθνικό Θέατρο, πολιτιστικό ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, γκαλερί κ.λ.π) που οφείλεται στην εν γένει παραβατικότητα, που έχει εγκατασταθεί στην περιοχή
– Γκετοποίηση με την συνεχή εξάπλωση του κινεζικού εμπορίου , της μαζικής παρουσίας λαθρομεταναστών, των ναρκωτικών , της πορνείας και εμπορίου όπλων.
– Καταπάτηση του συνταγματικού δικαιώματος προστασίας της ιδιοκτησίας με την μαζική υποτίμηση χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων κτιρίων από την ολιγωρία και την ανοχή της πολιτείας

Για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τα παραπάνω, προτείνουμε αφενός θεσμικού χαρακτήρα ρυθμίσεις, τις οποίες η Επιτροπή σας, μπορεί να προωθήσει στα πλαίσια του νομοθετικού έργου και Έργα- Παρεμβάσεις μεγάλης και μικρής κλίμακας , που προϋποθέτουν μελέτες και χρηματοδότηση για την υλοποίηση τους .

ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

Προώθηση και έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων, Υπουργικών Αποφάσεων και νομοθετικών ρυθμίσεων για πολεοδομικές ρυθμίσεις, κίνητρα επιχειρηματικότητας και εγκατάστασης που καθιερώνουν διαδικασίες ελέγχου και κυρώσεων.
Η ανενεργή σήμερα πολυπληθής δημοτική αστυνομία, προτείνουμε να παίξει καθοριστικό ρόλο στην επίβλεψη και τήρηση πολλών ιδιαίτερα πολεοδομικού χαρακτήρα ρυθμίσεων.

Πρόταση 1η
Πολεοδομικού χαρακτήρα ρυθμίσεις
Καθορισμός χρήσεων γης και κήρυξη διατηρητέων κτιρίων και προστασία τους. Αναλυτικότερα :

Καθορισμός χρήσεων γης.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος μπορεί να προχωρήσει στον καθορισμό των χρήσεων γης στο ιστορικό κέντρο, αξιοποιώντας τις υπάρχουσες μελέτες αλλά και την εμπειρία της Πλάκας. Είναι γνωστό, ότι η Πλάκα έπαψε να ‘φιλοξενεί’ τις κακόφημες δραστηριότητες της Τρούμπας, μετά από το Π.Δ. του 1982, για τον καθορισμό χρήσεων γης, επί Α. Τρίτση.
Στο ιστορικό κέντρο, δεν υπάρχει ρύθμιση για τις χρήσεις γης, αλλά ούτε έλεγχος από την πολεοδομία, στις χρήσεις των κτιρίων με βάσει τις πολεοδομικές τους άδειες.
Με αποτέλεσμα κτίρια με χρήση γραφείου, χωρίς λουτρά και κουζίνες να μετατρέπονται εν μία νυκτί, σε μαζικά υπνωτήρια μεταναστών, με προφανή ζητήματα υγιεινής και καθαριότητας, το κινέζικο εμπόριο να μετατρέπει ορόφους κτιρίων, σε αποθηκευτικούς χώρους χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις στατικής επάρκειας και πυρασφάλειας.

Κήρυξη διατηρητέων κτιρίων και χρήσεων.

Πέρα από την κήρυξη νέων κτιρίων ως διατηρητέων, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η αποκατάσταση των κηρυγμένων κτιρίων. Σήμερα πολλά κηρυγμένα κτίρια υποβαθμίζονται και παραμορφώνονται λόγω κακής χρήσεως ή εγκατάλειψης. Προτείνεται η θέσπιση κινήτρων για την αποκατάσταση της αρχικής τους μορφής. Η εισβολή του κινέζικου εμπορίου δημιουργεί ένα νέο ζήτημα αλλοίωσης της φυσιογνωμίας της περιοχής, με την εκδίωξη παραδοσιακών καταστημάτων. Είναι απαραίτητο κάποιες χαρακτηριστικές χρήσεις στην περιοχή (π.χ. τα μαγαζιά Ελιξίριο και Μπαχάρ ) να προστατευθούν.
Χωροθέτηση κοινωνικών λειτουργιών ώστε να εξασφαλιστούν χώροι για την εγκατάσταση βασικών υποδομών κατοικίας (π.χ. σχολεία, παιδικές χαρές ΚΑΠΗ κλπ.) με στόχο την διατήρηση και ενίσχυση του κοινωνικού ιστού

Πρόταση 2η

Μέτρα υπέρ των επαγγελματιών και οικιστών.

Για να ανασχεθεί η τάση φυγής των επιχειρηματιών και των οικιστών που παρατηρείται σήμερα από το ιστορικό κέντρο, και να προσελκυσθούν νέοι, πρέπει να υπάρξει μακρόπνοο πρόγραμμα πολιτικής για την επαναφορά της κοινωνικής ζωής στην περιοχή με συγκεκριμένα μέτρα και κίνητρα, όπως:
Μέτρα και αυστηρές κυρώσεις για όλα τα είδη ανομίας, όπως το εμπόριο και τη χρήση ναρκωτικών, την πορνεία , το εμπόριο όπλων, τα υπνωτήρια λαθρομεταναστών κ.λ.π., προκειμένου να απαλειφθεί σταδιακά το αίσθημα φόβου και κινδύνου
Κίνητρα εγκατάστασης και συνθήκες ομαλής άσκησης των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, ώστε να αποτραπεί η εγκατάλειψη της περιοχής
Να ληφθούν μέτρα για την εύρυθμη λειτουργία των πολιτιστικών πόλων (Αρχαιολογικό Μουσείο, Εθνικό Θέατρο, θέατρα, Galleries κ.λπ.) και των σημαντικών ξενοδοχείων της περιοχής που έχουν υποστεί βαρύτατο οικονομικό πλήγμα , όπως προκύπτει από κρίσεις πελατών τους στο διαδίκτυο

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ

Η διάσωση του Ιστορικού Κέντρου της πόλης εξαρτάται από ρυθμίσεις θεσμικού χαρακτήρα αλλά και από την κατάρτιση ενός συνολικού Προγράμματος Δράσεων και Παρεμβάσεων στον χώρο. Προκειμένου, να μην υπάρξει εμπλοκή σε χρονοβόρες διαδικασίες προτείνουμε την αξιοποίηση δύο υπαρχόντων οργανισμών, των ΟΡΣΑ και ΕΕΑΧΑ και την επικαιροποίηση των υφισταμένων μελετών για την εκπόνηση του συνολικού Προγράμματος Δράσης .
Ο Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας, ασχολείται με τις μείζονες παρεμβάσεις στη Μητροπολιτική Αθήνα, και διαθέτει την κατάλληλη στελέχωση, αρμοδιότητα και εμπειρία για να αναλάβει ως επιτελικός φορέας την εξειδίκευση του ρυθμιστικού και τις θεσμικού χαρακτήρα ρυθμίσεις που απαιτούνται για το Ιστορικό Κέντρο .
Η ανώνυμη εταιρεία για την Ενοποίηση των Αρχαιολογικών Χώρων (ΕΕΑΧΑ) έχει ως αντικείμενο τη συνένωση των αρχαιολογικών και ελεύθερων χώρων στο κέντρο της Αθήνας, που μπορεί να επεκταθεί σε επεμβάσεις εκτελεστικού κυρίως χαρακτήρα, στο σύνολο του ιστορικού κέντρου.
Οι δύο αυτοί φορείς θα μπορούσαν να αναλάβουν την εκπόνηση συνολικού προγράμματος κατευθύνσεων και μελέτης ανασυγκρότησης του ιστορικού κέντρου, καθώς και την υλοποίηση των μεγάλων παρεμβάσεων που απαιτούνται. Επιμέρους όμως έργα και αναπλάσεις μπορούν και πρέπει να υλοποιούνται από την Δημοτική Αρχή .
Εκπόνηση κυκλοφοριακής μελέτης για το σύνολο της περιοχής, Είναι ανάγκη να εκπονηθεί άμεσα κυκλοφοριακή μελέτη με στόχο την μεγαλύτερη δυνατή απομάκρυνση των ιδιωτικών οχημάτων, προκειμένου να αποδοθεί ένα μεγάλο μέρος του δημοσίου χώρου στους πεζούς, και να μεγιστοποιηθούν οι αποδόσεις των δημοσίων μέσων εξυπηρέτησης και των εναλλακτικών τρόπων μεταφοράς (ποδήλατα κ.λ.π).
Υπάρχουσες μελέτες: Ευτυχώς, για την περιοχή του ιστορικού κέντρου, υπάρχουν ήδη σημαντικές μελέτες , οι οποίες μετά από επικαιροποίηση και συμπλήρωση μπορούν να αποτελέσουν τη βάση και για τα θεσμικού χαρακτήρα ζητήματα και για την υλοποίηση έργων. Οι μελέτες τις οποίες εμείς γνωρίζουμε, είναι :
Η Μελέτη του ΥΠΕΧΩΔΕ το 2001, με τίτλο «2004 η άλλη Αττική-η άλλη Αθήνα» στην οποία περιλαμβάνεται γενικός κατάλογος έργων ανάπλασης για Αθήνα και Πειραιά, μέρος των οποίων έχει υλοποιηθεί και αφορά και στο ιστορικό κέντρο
Η Μελέτη «πλαίσιο» που είχε εκπονηθεί στα πλαίσια των ολυμπιακών έργων από την ΕΕΑΧΑ για περιοχές του ιστορικού Κέντρου
Η Μελέτη συνολικού σχεδιασμού για το ρυθμιστικό της Αθήνας από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, που αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη και προεργασία και για το Ιστορικό Κέντρο και
Η Μελέτη για το Εμπορικό τρίγωνο του Δήμου Αθηναίων που εκπονήθηκε από το Εργαστήριο Πολεοδομίας του ΕΜΠ με επικεφαλής τον καθηγητή κ. Αραβαντινό το 1990, και αφορά σε μια λεπτομερή πολεοδομική έρευνα χρήσεων και προγραμματισμού αναβάθμισης

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ

Το Πρόγραμμα Δράσης θα περιλαμβάνει σειρά παρεμβάσεων και έργων, μεγάλης και μικρής κλίμακας, άμεσης και μεσοπρόθεσμης υλοποίησης. Το Πρόγραμμα Δράσης και η εφαρμογή του με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα θα επιβλέπεται από το συντονιστικό όργανο.

Μεγάλες παρεμβάσεις – Διαμορφώσεις και αναπλάσεις χώρων.

Κάποιες από τις παρεμβάσεις που είχαν προβλεφθεί από τις μελέτες που εκπονήθηκαν για τους ολυμπιακούς αγώνες, και αφορούν στο σύνολο του ιστορικού κέντρου, μπορούν με την κατάλληλη επικαιροποίηση και διαβούλευση , να αρχίσει η εφαρμογή τους . Η ΕΕΑΧΑ μπορεί να αναλάβει την υλοποίηση αυτών των έργων άμεσα.
Υπάρχουν όμως και άλλες μεγάλες παρεμβάσεις, για τις οποίες απαιτούνται έγκυρες μελέτες και εκτεταμένη διαβούλευση.
Τελευταία έγινε γνωστό μετά από εξαγγελία του Δημάρχου Αθηναίων ότι ο Δήμος προχωράει στην πεζοδρόμηση της οδού Αθηνάς, η οποία προφανώς συνιστά μια μέγιστη παρέμβαση στο βαθμό που πρόκειται για έναν ιστορικό δρόμο με σημαντική οικονομική δραστηριότητα, κοινωνική προσφορά, κυκλοφοριακή σημασία, αξιόλογη αρχιτεκτονική των κτιρίων της και ευρύτερο ρόλο στο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας .
Η οδός Αθηνάς αποτελεί το μεγαλύτερο υπαίθριο εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο που εξυπηρετεί όλη τη μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας με εξειδικευμένα καταστήματα.
Πώς εξασφαλίζεται η παραμονή των υφιστάμενων εμπορικών δραστηριοτήτων, αφού δεν υπάρχει Π.Δ. χρήσεων γης και τα μεγάλα πεζοδρόμια εκδιώκουν το παραδοσιακό εμπόριο και πολλαπλασιάζουν τα πάσης φύσεως μπαρ, καφετέριες , κέντρα διασκέδασης κ.ά. (όπως έγινε στον Κεραμεικό, στου Ψυρρή, στο Κολωνάκι).
Πότε έγιναν και που βρίσκονται οι οικονομικές, κοινωνικές, κυκλοφοριακές, πολεοδομικές μελέτες , αρχιτεκτονικές μελέτες όψεων και η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, που απαιτεί μια τέτοιας κλίμακας παρέμβαση;
Η απόφαση της πλειοψηφίας του Δημοτικού συμβουλίου για την ανάθεση της μελέτης στην τεχνική υπηρεσία του Δήμου έγινε μόλις στις 12 Οκτωβρίου του 2009.
Πώς σήμερα τρεις μόλις μήνες μετά, ολοκληρώθηκαν όλες οι αναγκαίες μελέτες και πληροφορούμαστε ότι πρόκειται σύντομα να ξεκινήσει και η διαδικασία εφαρμογής τους.
Ποιοι καθόρισαν τις κατευθύνσεις της μέγιστης αυτής παρέμβασης ; Σύμφωνα με τα πρακτικά του δημοτικού συμβουλίου η μελέτη ακολουθεί τις κατευθύνσεις του Δημάρχου (!), γεγονός που δημιούργησε έντονες διαμαρτυρίες από την αντιπολίτευση , η οποία απαίτησε να γίνει τουλάχιστον ευρεία συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο. (Καταθέτουμε τα πρακτικά)
Σε ποιο ευρύτερο σχεδιασμό για το ιστορικό κέντρο, εντάσσεται το έργο;
Έχει προηγηθεί μια ευρεία διαβούλευση;

Έχουμε κοινοποιήσει ανοιχτή επιστολή προς τον Δήμαρχο Αθηναίων, (σας την επισυνάπτουμε) στην οποία εκφράζουμε τις ανησυχίες μας, και θέτουμε συγκεκριμένα ερωτήματα διότι η πρόταση όχι μόνο δεν τέθηκε σε οποιαδήποτε δημόσια διαβούλευση αλλά ουδείς ακόμα γνωρίζει τι πρόκειται ακριβώς να γίνει.
Εδώ αναφύεται το ερώτημα: Σε τι στοχεύει ο Δήμος, στη μεταβολή του χαρακτήρα της οδού Αθηνάς, την αλλοίωση της φυσιογνωμίας και της μνήμης της πόλης και την αύξηση των τραπεζοκαθισμάτων;

Πιστεύουμε ότι η οδός Αθηνάς , χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, ευαισθησία και «τρυφερό βλέμμα» σε κάθε πρόταση ανάπλασής της.
Ο πρότερος βίος των αποφάσεων της πλειοψηφίας του Δήμου και του Δημάρχου, μας υποχρεώνει σε εγρήγορση (Ελαιώνας , οδός Κύπρου, οδός Κανάρη, Ψυρρή). Κανένα από αυτά τα έργα δεν ήταν γνωστό στους περίοικους και όταν ξεκίνησαν υπήρξαν σοβαρές αντιδράσεις πολιτών.
Είναι χαρακτηριστικό, ότι είκοσι χρόνια πριν, το 1990, ο Δήμος Αθηναίων ανέθεσε τη μελέτη για το Εμπορικό τρίγωνο, στο Εργαστήριο Πολεοδομίας του ΕΜΠ με επικεφαλής τον καθηγητή κ. Αραβαντινό, στην οποία περιλαμβανόταν λεπτομερής πολεοδομική έρευνα χρήσεων γης, εντοπισμός των σημαντικών κτιρίων, σενάρια παρεμβάσεων, με τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις τους . Σε όλες τις φάσεις της μελέτης πραγματοποιήθηκαν ευρύτατες δημόσιες διαβουλεύσεις.

Θέτουμε λοιπόν το Ερώτημα στην Επιτροπή σας:
Είναι δυνατόν μια τέτοιου είδους παρέμβαση για την πόλη της Αθήνας και το ιστορικό της Κέντρο, σήμερα το 2010 ,να γίνεται χωρίς εξειδικευμένες μελέτες και ερήμην των πολιτών της;
Ρωτάμε την κυβέρνηση και την αρμόδια υπουργό, σήμερα , που δοξάζεται η κοινωνία των πολιτών, αρκούν οι «κατευθύνσεις του Δημάρχου» προς την τεχνική υπηρεσία του Δήμου , για ένα τέτοιο έργο μείζονος παρέμβασης;

Αφιερώνουμε στη δημοτική πλειοψηφία τα λόγια του Μάνου Χατζηδάκη από τις ‘Μπαλάντες της οδού Αθηνάς’:

Η οδός Αθηνάς είναι η καρδιά της Αθήνας και η Αθήνα είναι η καρδιά του έθνους.
Γι΄ αυτό ότι υμνεί την Αθήνα είναι εθνικό και ελληνικό μαζί και έτσι όπως η οδός αυτή έχει το όνομα της θεάς και την κορυφή της την βλογάει ο Παρθενώνας, κανείς δεν της αμφισβητεί την εθνική αξία σε ολόκληρη την χώρα.

Τοπικού χαρακτήρα παρεμβάσεις: Τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν σε σύντομο χρονικό διάστημα, μετά από ολοκληρωμένες μελέτες και τοπική διαβούλευση, να σηματοδοτήσουν αλλαγές στην θλιβερή εικόνα που επικρατεί στο ιστορικό κέντρο και να αποτρέψουν την εγκατάλειψη της περιοχής του ιστορικού κέντρου από επαγγελματίες και οικιστές.
Σαν παράδειγμα αναφέρουμε την πρωτοβουλία που έχουν ξεκινήσει τέσσερα αρχιτεκτονικά γραφεία σε συνεργασία με το Εργαστήριο Φυσικής Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών για την πλατεία Θεάτρου. Πρόκειται για μια μικρή πλατεία στην καρδιά του ιστορικού κέντρου, στο μέσον της οποίας βρίσκεται η Διπλάρειος Σχολή, και στην περίμετρο της βρίσκονται κτίρια γραφείων, τα ιατρεία του ΙΚΑ , η Τράπεζα Πίστεως, το ίδρυμα Σαμούρκα, εμπορικές δραστηριότητες κ.λ.π. Φιλοδοξία των μελετητών, είναι να αφαιρέσουν όλο το συσσωρευμένο κακόφημο βάρος (ναρκωτικά, ασχήμια, βρωμιά, ανασφάλεια, παραβατικότητα) από την συγκεκριμένη πλατεία , να αναδείξουν την χαμένη αρχιτεκτονική της φυσιογνωμίας και να την μετατρέψουν στην πρώτη βιοκλιματική πλατεία του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας. Την μελέτη αυτή θα την παραδώσουν στον δήμο και την ΕΕΧΑ με την προσδοκία της υλοποίησης της.
Επίσης μετά από πρόταση μας η Νομαρχία Αθηνών , αντί να κατασκευάσει κτίριο γραφείων για τις υπηρεσίες της στην Ακαδημία Πλάτωνος συμφώνησε να εγκατασταθούν στο κτίριο της Διπλαρείου Σχολής (επιφανείας 9.000 τ.μ. ), γεγονός που θα επηρεάσει εξαιρετικά θετικά την όλη παρέμβαση. Για την ολοκλήρωση εκκρεμεί κάποιου τύπου νομοθετική ρύθμιση, η οποία καθυστερεί και την οποία η επιτροπή σας θα μπορούσε να βοηθήσει να προωθηθεί.
Αν υλοποιηθούν τα παραπάνω -ανάπλαση της πλατείας Θεάτρου και εγκατάσταση της Νομαρχίας- η περιοχή θα αποκτήσει άμεσα μια άλλη πολεοδομική – κοινωνική δυναμική, και θα λειτουργήσει υποδειγματικά και για άλλες μικρές τοπικού χαρακτήρα παρεμβάσεις στα πλαίσια του προγράμματος ανασυγκρότησης του Ιστορικού Κέντρου.
Αγορά ή μακροχρόνια μίσθωση κενών κτιρίων στην υποβαθμισμένη περιοχή του ιστορικού κέντρου, από το Δημόσιο και την Αυτοδιοίκηση. Πρόκειται συνήθως για εξαιρετικά ενδιαφέροντα κτίρια, που σήμερα πωλούνται ή ενοικιάζονται σε χαμηλές τιμές εξαιτίας της υποβάθμισης της περιοχής, και καταλήγουν είτε για υπνωτήρια λαθρομεταναστών είτε για αποθήκες κινέζικου εμπορίου ή ακόμη χειρότερα σαν κέντρα διακίνησης ναρκωτικών και πορνείας. Σε αυτά τα κτίρια που το δημόσιο μπορεί να αποκτήσει και με ανταλλαγή, μπορούν να υποδεχτούν υπηρεσίες του Δημοσίου και της Αυτοδιοίκησης, ή να χρησιμεύσουν για φοιτητικά καταλύματα υπό τον όρο βέβαια της απομάκρυνσης του εμπορίου και της χρήσης ναρκωτικών . Παράδειγμα αποτελεί η προαναφερθείσα εγκατάσταση υπηρεσιών της Νομαρχίας Αθηνών στο κτίριο της Διπλαρείου Σχολής στην Πλατεία Θεάτρου

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

Εύλογα αναφύεται το ερώτημα από πού θα αντληθούν πόροι για την υλοποίηση των παραπάνω προτάσεων. Καταρχήν για τις θεσμικού χαρακτήρα ρυθμίσεις δεν απαιτούνται παρά ελάχιστες δαπάνες για την προετοιμασία μελετών εφαρμογής και κυρίως για το κόστος υλοποίησης τους.

Οι πηγές μπορεί να είναι πολλές , ανάλογα με το ύψος των απαιτούμενων κονδυλίων , όπως:
Στον αναπτυξιακό νόμο του υπουργείου Οικονομίας προβλέπεται η χρηματοδότηση αναπλάσεων περιοχών από το κοινοτικό πρόγραμμα ΕΣΠΑ, τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού –Τουρισμού, χρηματοδοτήσεις που διαχειρίζεται η Αυτοδιοίκηση αλλά και κάποιες πιο ευέλικτες μορφές που παρατίθενται στη συνέχεια :
Στη δαπάνη εκπόνησης του συνολικού προγράμματος διάσωσης του Ιστορικού Κέντρου προτείνουμε να συμμετάσχουν οι ελληνικές τράπεζες που βρίσκονται εγκατεστημένες σε αυτό, καθώς από την υλοποίηση του θα προκύψουν υπεραξίες για τα ακίνητα ιδιοκτησίας τους, πράγμα που θα αποτελέσει ανταποδοτικό όφελος για τη συμμετοχή τους.
Στην δαπάνη εκπόνησης σημειακών μελετών τοπικών αναπλάσεων , προτείνουμε να συμμετέχουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων της υπό ανάπλαση περιοχής, με την μορφή Τοπικών Εταιρειών Αστικής Αναγέννησης δεδομένου ότι με την υλοποίηση τους θα προκύψουν υπεραξίες. Το μοντέλο έχει εφαρμοστεί με επιτυχία στην Αγγλία. Η ανάπλαση της Πλατείας Θεάτρου θα μπορούσε να αποτελέσει πιλοτικό παράδειγμα.
Είναι φανερό ότι σε όλα τα στάδια του σχεδιασμού οι προτάσεις θα τίθενται σε δημόσια διαβούλευση, ενεργοποιώντας τις επιμέρους κοινωνικές ομάδες των υπό ανάπλαση περιοχών για συμμετοχή τους στο όλο εγχείρημα.

Κυρίες και Κύριοι βουλευτές,

Οι έμποροι , οι επαγγελματίες , οι οικιστές του Εμπορικού Κέντρου εκπέμπουν κραυγή απόγνωσης…
Ήδη η Αθήνα μαζί με το Αμβούργο και την Μπρατισλάβα, βρίσκονται στις τρεις ταχύτερα «γκετοποιούμενες» πόλεις στην Ευρώπη,

Η ίδια χώρα που άνθισε μεταξύ του 2000 και 2004 αναπαλαιώνοντας ιστορικά κτίρια, κατασκευάζοντας ένα από τα καλύτερα Μετρό της Ευρώπης και διοργανώνοντας με εξαιρετική επιτυχία τους Ολυμπιακούς Αγώνες, μοιάζει σήμερα να ζει την αντίστροφη πορεία προς την παρακμή, φαινόμενο που αποτυπώνεται στο πολεοδομικό σύνολο του Ιστορικού Κέντρου της Πόλης των Αθηνών.
Μόνο με ισχυρή πολιτική βούληση, ολοκληρωμένο προγραμματισμό, σχέδιο άμεσης δράσης και ενιαίο συντονιστικό φορέα αποφάσεων και με την ενεργό συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερόμενων, υπάρχει ελπίδα για την αντιστροφή αυτής της πραγματικότητας.
Καλούμε την Κυβέρνηση, τα κόμματα, τον Δήμο, να αναλάβουν τις ευθύνες τους όσο είναι καιρός.
Η Κίνηση Συλλόγων και Πολιτών για τη Διάσωση του Ιστορικού Κέντρου ρωτάει ευθέως τα μέλη της Επιτροπής περιβάλλοντος , που εκπροσωπούν όλα τα κόμματα της Βουλής, και τους παρευρισκόμενους Δήμαρχο Αθηναίων και Νομάρχη Αθήνας:
Εάν αποτελεί συνειδητή πολιτική απόφαση να μετατραπεί το ιστορικό κέντρο της Αθήνας σε ιδιόμορφο γκέτο το οποίο λυμαίνονται τα οργανωμένα κυκλώματα ναρκωτικών, πορνείας, παρα-εμπορίου και εκμετάλλευσης παράνομων μεταναστών. Για να γνωρίζουμε και εμείς που υφιστάμεθα καθημερινά τα οξυμμένα προβλήματα ασφάλειας και υγιεινής, εάν έχει νόημα να αγωνιζόμαστε για την διάσωση του .

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: